:: #2 PreSchool เล่นจนเพลินเพลินจนพูด ::

:: เล่นจนเพลิน เพลินจนพูด ::

คำที่มีความหมายคำแรกที่ลูกพูดอาจจะไม่ใช่คำว่า “แม่” “พ่อ” หรือคำอะไรก็ตามที่ลูกน่าจะคุ้นเคย แต่เสียงที่เปล่งออกมาจากลำคอและสื่อสารออกมาเป็นคำพูดที่สามารถเข้าใจได้ แค่นี้ก็อาจจะทำให้หัวใจของคุณพ่อคุณแม่พองโตและปรากฎรอยยิ้มกว้างๆ บนใบหน้าได้แล้วค่ะ เพราะเสียงเล็กๆ เสียงนี้บ่งบอกให้คุณพ่อคุณแม่รู้ว่า “ลูกของเราพูดได้แล้ว” และแม่ก็เป็นอีกคนหนึ่งที่เพิ่งผ่านความรู้สึกที่พูดถึงเมื่อไม่นานมานี้เช่นกัน

ลูกสาวคนเล็กของแม่ “นิกกี้” เป็นเด็กพูดช้า เด็กพูดช้าที่ไม่ได้เกิดจากโรคหรือความผิดปกติทางร่างกายแบบนิกกี้ สาเหตุที่พูดช้าก็หนีไม่พ้นสภาพแวดล้อม การใช้ชีวิตประจำวันและลักษณะนิสัยส่วนตัว จากสภาพแวดล้อมที่นิกกี้เป็นลูกสาวคนเล็กที่แม่ลาออกจากงานมาเลี้ยงลูกเอง ทำให้ดูเหมือนว่า ไม่มีความจำเป็นที่นิกกี้จะต้องสื่อสารด้วยคำพูดเพราะแม่จะเข้าใจในสิ่งที่นิกกี้ต้องการ ซึ่งส่งผลไปถึงความใส่ใจในการพูด รวมถึงลักษณะนิสัยส่วนตัวที่มักจะทำอะไรด้วยตัวเอง แต่แม่ก็คิดเสมอว่า “เมื่อนิกกี้พร้อม นิกกี้จะพูดเอง” และความคิดของแม่ก็เป็นจริงเมื่อนิกกี้อายุ 2.7 ปี ความพร้อมของนิกกี้ที่แม่คิดคือ ความพร้อมในการรับรู้และเข้าใจว่า ถึงเวลาแล้วที่นิกกี้ต้องสื่อสารกับคนอื่นด้วยการออกเสียงเป็นคำที่มีความหมาย และความพร้อมในการเรียนรู้ จดจำ รวมถึงนำคำศัพท์ต่างๆ มาใช้ในการสื่อสารโต้ตอบ ไม่ใช่การออกเสียงเป็นภาษาต่างดาวหรือพูดเป็นคำๆ เพียงอย่างเดียว ระหว่างที่รอความพร้อมที่แม่คิดอยู่นั้น สิ่งที่แม่ทำคือ แม่พยายามสอนให้นิกกี้เรียนรู้คำศัพท์ต่างๆ ผ่านการใช้ชีวิตประจำวัน ทั้งจากการฟังแม่พูด จากการมองแม่พูด ฝึกฝนและทำซ้ำแบบนี้ทุกวันเพื่อให้นิกกี้รู้จักคำศัพท์ให้ได้มากที่สุด นอกจากการเรียนรู้ผ่านการสอนของแม่ “การเรียนรู้ผ่านการเล่น” ก็เป็นส่วนหนึ่งที่แม่ให้ความสำคัญไม่แพ้กัน

เด็กในวัยก่อนเข้าโรงเรียน การเล่นนับเป็นการเรียนรู้ที่ดีค่ะ เด็กวัยนี้ส่วนใหญ่ชอบที่จะเล่น เลียนแบบพฤติกรรมผู้ใหญ่และทดลองทำอะไรด้วยตัวเอง การเรียนรู้ผ่านการเล่นจึงมีส่วนสำคัญต่อพัฒนาการทางด้านต่างๆ ของลูก การเล่นของลูกไม่จำเป็นต้องเป็นของเล่นที่จับต้องได้หรือซื้อ มาให้ลูกเสมอไปนะคะ การพูดคุย เล่าเรื่อง เล่นซ่อนหา วิ่งเล่น กระโดด ปลูกต้นไม้ ทำความสะอาดบ้าน ทุกกิจกรรมที่ได้ทำร่วมกันพ่อแม่ลูกเป็นของเล่นที่ดีที่สุดสำหรับลูกค่ะ สำหรับบ้านของเรานอกจากจะเล่นผ่านกิจกรรมที่ไม่มีของเล่นแล้ว แม่ชอบที่จะทำของเล่นง่ายๆ ที่สามารถเล่นได้ทั้งลูกคนโตและลูกคนเล็ก และแน่นอนค่ะว่าต้องมี “แม่” “พ่อ” หรือ “ทั้งแม่และพ่อ” เล่นของเล่นนี้ด้วยกัน

“บัตรคำศัพท์” เป็นของเล่นเสริมทักษะความรู้ที่หาซื้อได้ทั่วไป แต่ก็เป็นของเล่นที่สามารถทำเองที่บ้านได้ง่ายมาก เพียงแค่คุณพ่อคุณแม่มีกระดาษ กรรไกรและดินสอสีค่ะ ภาพที่อยู่ในบัตรคำศัพท์บางภาพหรือตัวหนังสือที่อยู่ในบัตรคำศัพท์บางคำอาจจะไม่สวยมากนักในสายตาของคุณพ่อคุณแม่ แต่บัตรคำศัพท์เหล่านี้เป็นสิ่งที่สวยงามสำหรับลูกตัวน้อยของเราค่ะ ของเล่นที่คุณพ่อคุณแม่ทำให้ลูกทุกชิ้น มั่นใจได้เลยค่ะว่าสวยงามในสายตาของลูกเสมอ และถ้าลูกได้มีส่วนร่วมในการทำของเล่นชิ้นนั้นด้วยแล้ว จะยิ่งเห็นคุณค่าของบัตรคำศัพท์ทำเองนี้มากกว่าของเล่นชิ้นอื่นๆ ที่ซื้อมาค่ะ

วิธีการเล่นบัตรคำศัพท์ อาจจะเป็นการจับคู่คำศัพท์กับภาพที่เหมือนกัน หรือเป็นการให้ลูกทดลองอ่านคำศัพท์สำหรับลูกที่อยู่ในวัยเริ่มอ่านก็ได้นะคะ อันที่จริงวิธีการเล่นก็แล้วแต่จินตนาการของคุณพ่อคุณแม่ค่ะ ประเด็นสำคัญของการเล่นอยู่ที่การได้ทำกิจกรรมร่วมกันภายในครอบครัว การเสริมทักษะความรู้และพัฒนาการของลูกน้อยเป็นเพียงปัจจัยเสริมของการเล่นมากกว่าค่ะ

และก็เห็นได้ชัดในกรณีของลูกสาวคนเล็กของแม่ การเรียนรู้ผ่านของเล่นชิ้นนี้เป็นเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาการพูดของนิกกี้ได้ดีมากค่ะ จากเดิมเล่นเพียงเพื่อต้องการความสนุกสนาน เมื่อได้เล่นบ่อยขึ้นก็เปลี่ยนเป็นเล่นควบคู่กับการจดจำ เรียนรู้คำศัพท์ ท้ายที่สุดคือ “พูด” ค่ะ นิกกี้จะพูดคำศัพท์นั้นๆ ออกมาเวลาที่เรียงบัตรคำศัพท์บนพื้น เวลาพ่อหรือแม่ถามว่าคำนี้คืออะไร ภาพนี้คืออะไร นิกกี้ก็จะตอบก่อนจะไปหยิบบัตรคำศัพท์คำอื่นๆ ส่วนหนึ่งอาจจะเป็นเพราะนิกกี้พร้อมที่จะพูด แต่ก็ปฎิเสธไม่ได้ว่าการเล่นก็เป็นส่วนหนึ่งในการส่งเสริมการใช้ภาษาเพื่อสื่อความหมายด้วย บัตรคำศัพท์นอกจากจะทำให้ลูกได้เรียนรู้คำศัพท์เพิ่มมากขึ้น การเห็นคำศัพท์บ่อยๆ ก็จะทำให้ลูกจดจำคำศัพท์เหล่านั้นได้จากการมองเห็นด้วยค่ะ ในวัยที่ยังไม่ได้เรียนรู้การอ่านและสะกดคำ ลูกจะจดจำคำศัพท์ต่างๆ เป็นภาพวาดตามจินตนาการของเค้าเองและสามารถบอกได้ว่า คำศัพท์คำนั้นอ่านว่าอะไร แล้วคุณพ่อคุณแม่อาจจะแปลกใจว่า ลูกอ่านหนังสือได้เร็วและเยอะกว่าที่เราคิดนะคะ

ความสนุกเพลิดเพลินที่ได้จากการเล่นจนกลายมาเป็นส่วนหนึ่งของการส่งเสริมพัฒนาการทางด้านการพูด ถ้าคุณพ่อคุณแม่กำลังหาของเล่นที่จะเล่นกับลูกโดยเฉพาะสำหรับลูกที่พูดช้า “เล่นจนเพลิน เพลินจนพูด” กับบัตรคำศัพท์ทำเองฝีมือคุณพ่อคุณแม่ก็เป็นอีกหนึ่งทางเลือกนะคะ หรือคุณพ่อคุณแม่อาจจะลองหากิจกรรมอื่นหรือของเล่นที่ลูกชอบมาเล่นด้วยกันก็ได้ค่ะ ไม่ว่าของเล่นชิ้นนั้นจะมีสวยงามน่าเล่นมากแค่ไหน คุณค่าของการเล่นจะสมบูรณ์และสวยงามภายในจิตใจของลูกก็ต่อเมื่อ “ได้เล่นด้วยกัน”

วันนี้คุณเล่นกับลูกแล้วหรือยังคะ?

ที่มา :  นิตยสาร PB Magazine ฉบับเดือนตุลาคม - พฤศจิกายน 2553

ปัจจุบันนี้นิกกี้ก็พูดได้มากขึ้นเรื่อยๆ สื่อสารด้วยรูปประโยคที่ดีขึ้นกว่าเดิม แล้วก็ช่างซัก ช่างถาม ทำไม... อะไร... ที่ไหน... ยังไง... แม่อาจจะต้องเหนื่อยกับการตอบคำถามซ้ำๆ เดิมๆ แต่ก็ยินดีที่จะตอบคำถามเหล่านั้น เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการส่งเสริมให้นิกกี้มีพัฒนาการทางการพูดที่ดีขึ้น ไม่สิ....ไม่ใช่เพียงแค่พัฒนาการทางการพูดเพียงอย่างเดียว เด็กที่สื่อสารได้ต้องมีกระบวนการเรียบเรียงคำพูด รวมถึงความคิดในสมองน้อย กอนที่จะพูดหรือสือสารออกมา เนี่ยแหละ...คงเป็นมุมมองและประเด็นสำคัญที่แม่เห็นและพยายามเสมอมา พูดเยอะๆ พูดเก่งๆ แต่อย่าพูดมากเกินไป (ได้มั๊ย?? อิอิ)